Alisher Navoiy
Buyuk Mutafakkir

Alisher Navoiy

O'zbek adabiy tilining asoschisi, buyuk shoir va davlat arbobi

5 daqiqa o'qish
Alisher Navoiy Portreti

Alisher Navoiy

Nizomiddin Mir Alisher

Tug'ilgan yili 1441-yil 9-fevral
Vafot etgan yili 1501-yil 3-yanvar
Tug'ilgan joyi Hirot

Hayoti va Ijodi

Alisher Navoiy buyuk shoir, mutafakkir va davlat arbobidir. To'liq ismi Nizomiddin Mir Alisher bo'lib, u Navoiy tahallusi ostida ijod qilgan.

Alisher Navoiy o'ylayotgan holda

Buyuk mutafakkir siymosi

Navoiy turkiy va forsiy tilida asarlar yaratgan. U o'zbek adabiyotining eng yirik namoyondasi va butun turkiy xalqlar orasida noyob shaxs sifatida tanilgan. Uning ijodi nafaqat o'z davri, balki kelajak avlodlar uchun ham bitmas-tuganmas ma'naviy xazina bo'lib xizmat qiladi.

Hayoti davomida u Sharq mamlakatlarida bo'lgan, davrining mashhur shaxslarini uchratgan va she'riy mahoratini oshirgan. Navoiy deyarli barcha janrlarda ijod qilgan va o'z uslubini yaratgan. U g'azal mulkining sultoni sifatida e'tirof etiladi.

"So'z gavhariga o'zga kon topmadim,
So'zlarimdek durri maknun topmadim."

U adabiyot va siyosatni uyg'unlashtirib, yuqori mansabda bo'la turib mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy rivoji, ilm, fan va san'at sohalariga katta hissa qo'shgan hamda tinchlik va totuvlikni saqlashga harakat qilgan. Uning homiyligida ko'plab madrasalar, shifoxonalar va ko'priklar bunyod etilgan.

Xamsa

Alisher Navoiyning eng yirik asari "Xamsa" bo'lib, u besh dostondan iborat: "Hayrat ul-abror", "Farhod va Shirin", "Layli va Majnun", "Sab'ai sayyor", "Saddi Iskandariy". Bu asar turkiy tildagi birinchi "Xamsa" hisoblanadi va jahon adabiyoti durdonalari qatoridan o'rin olgan.

Edu-Navoiy.uz portali uchun maxsus tayyorlandi